Chuyển đến nội dung chính

Ung thư hạ họng


Ở nước ta ung thư hạ họng (UTHH) hay gặp hơn ung thư thanh quản. UTHH phân chia theo 3 vùng: xoang lê, vùng sau nhẫn phễu, vùng thành sau hạ họng. Các tác giả nói tiếng Anh thì miêu tả ung thư sau sụn nhẫn là loại ung thư vùng tròn của miệng thực quản, là vùng ranh giới giữa hạ họng và thanh quản.


1- Đại cương


Ở nước ta ung thư hạ họng (UTHH) hay gặp hơn ung thư thanh quản. UTHH phân chia theo 3 vùng: xoang lê, vùng sau nhẫn phễu, vùng thành sau hạ họng. Các tác giả nói tiếng Anh thì miêu tả ung thư sau sụn nhẫn là loại ung thư vùng tròn của miệng thực quản, là vùng ranh giới giữa hạ họng và thanh quản.


Nguyên nhân chủ yếu gặp ở những người nghiện rượu, nghiện thuốc lá. Ngoài ra còn gặp ở những người bị các yếu tố kích thích mũi, họng thường xuyên bởi khí, hơi, bụi do tiếp xúc nhiều với khí, hơi, bụi (mang tính nghề nghiệp). Ngoài ra, còn gặp ở những người bị các yếu tố kích thích (thường xuyên, thường diễn) mũi, họng bởi: khí, hơi, bụi do tiếp xúc nhiều.


Ở nước ta và một số nước khác như: Pháp, Ý, Mỹ, Trung Quốc bệnh mắc chủ yếu ở nam giới. Riêng ở Canada, Anh bệnh hay gặp ở nữ giới. Bệnh thường bị ở độ tuổi 50-60.



2- Chẩn đoán


2-1. Chẩn đoán xác định


2-1-1. Triệu chứng lâm sàng


– Bệnh ở giai đoạn đầu:


+ Nuốt khó 1 bên, bệnh nhân có cảm giác nuốt vướng, có dị vật trong họng.


+ Cảm giác khó chịu ở một bên họng.


2-1-2. Tổn thương thực thể


Soi thanh quản-hạ họng gián tiếp


Gây tê bằng cylocaine 2-3% bằng bình phun hoặc bơm họng, sơ bộ thấy được khối u ở xoang lê nhưng khó xác định được ranh giới do phù nề.


Soi thanh quản- hạ họng trực tiếp


Chủ yếu dùng phương pháp nội soi để đánh giá chính xác vị trí tổn thương và làm sinh thiết u chẩn đoán.


2-1-3. Cận lâm sàng


– Chẩn đoán tế bào-giải phẫu bệnh lý


+ Vị trí u: Hay gặp là ung thư xoang lê trên: 80%


+ Đại thể: Hay gặp: Hình thái loét thâm nhiễm chiếm 85% tổn thương bắt đầu từ niêm mạc rồi thâm nhiễm sâu xuống các tổ chức ở phía dưới (tuyến, cơ, màng sụn).


+ Hình thái từng đám: Có từng nụ nhỏ hoặc nổi hạt, không nhẵn bóng, nhưng không thâm nhiễm vì vậy rất khó phân biệt với một vùng niêm mạc viêm mạn tính.


+ Vi thể: Chủ yếu là loại ung thư biểu mô gai. Ngoài ra còn có thể gặp loại sarcome, loại tuyến, loại ung thư biểu mô không biệt hóa.


Chẩn đoán X-quang


+ Chụp phim cổ nghiêng có cản quang để xác định điểm xuất phát và tổn thương u ở vùng thành sau thanh quản đã lan xuống miệng thực quản chưa. Tốt nhất chụp cắt lớp hoặc CT.Scaner và IRM.


Đánh giá bilan toàn thân bằng cách:


+ X-quang tim phổi


+ Siêu âm ổ bụng


+ Chụp đồng vị phóng xạ.


+ Xét nghiệm cơ bản đánh giá chức năng ở cơ quan tạo huyết, gan, thận…


Khám chuyên khoa cần phải: Khám chuyên khoa răng – hàm-mặt, mắt, thần kinh để đánh giá sự lan tràn của u.


2-2. Đánh giá theo mức độ tiến triển


Theo TNM (UICC-2002)


Khối u nguyên phát (T)


Tis:                Ung thư biểu mô tiền xâm lấn


To:                 Không có dấu hiệu u nguyên phát


T1:                 Khối u còn khu trú ở 1 vị trí giải phẫu bệnh


T2:                 Khối u đã lan ra 1 vị trí khác của hạ họng hoặc lan vào 1 vùng tuyến giáp nhưng thanh quản chưa bị cố định


T3:                  Như T2 nhưng cửa thanh quản đã bị cố định


T4:                  Khối u đã lan vào sụn, xương, hoặc tổ chức phần mềm


Hạch vùng (N) và di căn (M)


N và M: Giống như ung thư vùng Đầu-Mặt-Cổ



2-3. Chẩn đoán phân biệt



– Cần khám kĩ để phát hiện 1 ung thư thứ 2 (nếu có) phát sinh tại vùng đường ăn, đường thở trên (không phải là ung thư vùng hạ họng).



– Ung thư miệng thực quản: hay gặp là thể xâm lấn theo hình tròn vùng ranh giới giữa hạ họng và thực quản. Nhiều tác giả cho nó là hạ họng hơn thực quản.



Về lâm sàng thì ung thư này thường kèm theo thiếu máu do thiếu sắt của hội chứng Kelly Paterson.


3- Điều trị


3-1. Điều trị phẫu thuật


Tuỳ thuộc vào tổn thương của u và hạch mà có những chỉ định phẫu thuật phù hợp. Thường áp dụng các phẫu thuật sau:


Cắt bỏ họng-thanh quản toàn phần


Đây là loại phẫu thuật hay dùng nhất ở nước ta vì bệnh nhân đến ở giai đoạn muộn. Thực chất là cắt bỏ toàn bộ thanh quản và 1 phần hạ họng.


Cắt bỏ 1 phần họng-thanh quản:


Chỉ sử dụng đối với những u còn bé (T1) của xoang lê.


Cắt 1 phần bên của hạ họng như kiểu Trotter:


Tiến hành u còn nhỏ ở thanh ngoài xoang lê và nó còn cách xoang lê ít nhất là 1,5 cm. Phải bảo tồn dây thần kinh hồi qui.


Cắt bỏ nửa thanh quản-hạ họng theo kiểu André, Pinel, Lacourreye:


Chỉ định đối với ung thư xoang lê nhưng lan xuống phần đáy và chưa lan vào bờ bên của thanh quản.


Cắt bỏ nửa thanh quản-hạ họng trên thanh môn:


Chỉ định đối với loại ung thư ở vùng bờ bên ở thanh quản. Phẫu thuật này khác phương pháp của Andre, Pinel là giữ lại thanh môn, chỉ cắt 1/2 trên cánh sụn giáp, dây hồi qui được bảo tồn. Phẫu thuật này hay gây ăn sặc vào đường thở nhất là giai đoạn đầu sau mổ, vì vậy phải theo dõi hội chứng viêm phế quản.


3-2. Điều trị tia xạ


Tia xạ Co60 hoặc gia tốc qua da vào vùng họng-thanh quản và hạch cổ 2 bên:


Trường chiếu vào u vùng họng-thanh quản theo:


+ Giới hạn trên đi qua bờ dưới ống tai ngoài.


+ Giới hạn trước là vùng da trước cổ (vùng khí quản được che chì).


+ Giới hạn dưới là miệng thực quản.


+ Giới hạn sau là bờ xương chũm.


Trường chiếu vào hạch cổ cả 2 bên:


Liều tia thông thường từ 65-70Gy nếu hạch chưa bị thâm nhiễm thì liều tia có thể chỉ dùng từ 40-30Gy.


3-3. Các phương pháp điều trị khác


Ngoài 2 phương pháp cơ bản nhất là phẫu thuật kết hợp với tia xạ thì một số tác giả đã sử dụng phối hợp hóa chất, nhưng kết quả còn đang bàn cãi. Có thể sử dụng liệu pháp miễn dịch để nâng cao sức đề kháng cho bệnh nhân.


Sơ đồ điều trị xin xem tại phần File đính kèm


Tài liệu tham khảo


Bùi Nghĩa: Hướng dẫn thực hành điều trị tập II. Ung thư thanh quản hạ họng. Nhà xuất bản y học 1994. P 521-523.


Trần Hữu Tuân, Lê Văn Thảo: Bài giảng bệnh ung thư. Ung thư hạ họng. Nhà xuất bản y học 1997, P111-132.


Schraub.S: Cancérologie, Decembre 1993, P182-216.


Luboinski. B: Prôtcole de traitment des cancers des voies aéro-digestives dupérieures, IRG 1996 Comité 010-020.


Vincent T. de vita, Royb, Sesions Louis B. Harrison, Arlene A. Foratiere : Tumors of the Larynx and hypoharynx 1997, P 802-920.

CHỦ ĐỀ ĐANG XEM:

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Cách nào để giảm nguy cơ ung thư gan?

Tại TP HCM, Phòng khám quốc tế Family Medical Practice vừa tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề tìm hiểu bệnh ung thư gan và chọn lựa lối sống để giảm nguy cơ rủi ro. Diễn giả là BS Pedro L. Trigo – chuyên Khoa Gan Mật của phòng khám và cũng là thành viên Hiệp hội Gan Mật Mỹ và Hiệp hội Gan Mật châu Á – Thái Bình Dương Tại châu Á, 70% bệnh ung thư gan đều do viêm gan siêu vi B gây ra. Theo số liệu thống kê, ung thư gan xếp thứ ba trong nhóm ung thư gây tử vong cao, sau ung thư phổi và ung thư dạ dày. Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ nhiễm viêm gan siêu vi B cao trên thế giới. Hiện có 240 triệu người đang nhiễm virus viêm gan siêu vi B mạn tính. Hằng năm có 780.000 người tử vong vì hậu quả của viêm gan siêu vi B cấp tính. Sống lành mạnh để giảm nguy cơ bệnh tật Trong buổi thảo luận, BS Pedro đã chia sẻ nhiều thông tin hữu ích về chức năng gan, triệu chứng cũng như cách chẩn đoán và điều trị ung thư gan. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc khám tầm soát nhằm phát hiện kịp thời...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

Phương pháp chữa đau thần kinh tọa bằng đông y

Hiện nay có rất nhiều phương phấp chữa đau thần kinh tọa mà không phải phương pháp nào cũng mang lại hiệu quả tuyệt đối trên tất cả các bệnh nhân. Cách chữa đau thần kinh tọa bằng đông y là phương pháp điều trị mang đến hiệu quả cao và an toàn được đông đảo người bệnh lựa chọn. Căn cứ và cơ địa, thể trạng và mức độ bệnh ở mỗi người mà Đông y áp dụng phương pháp chữa thần kinh tọa phù hợp. Và dưới đây là một số cách chữa đau thần kinh tọa bằng đông y. >>  Xem thêm các bài thuốc nam chữa đau thần kinh tọa hiệu quả >>  Danh sách các phòng khám uy tín nhất TPHCM:  http://diachiphongkham.org/ Đau thần kinh tọa có chữa khỏi không? Đông y chữa bệnh đau dây thần kinh tọa bằng các bài thuốc lành tính Với nguyên lý chữa từ căn bệnh, dựa theo nguyên nhân cũng chứng bệnh mà có các bài thuốc Đông y chữa đau thần kinh tọa tương ứng sau. Bài thuốc chữa đau thần kinh tọa bằng đông y theo thể thấp nhiệt Triệu chứng của bệnh: khó ...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

8 bệnh ung thư do béo phì thừa cân gây ra

Quý độc giả hãy cùng suckhoegiadinhlaso1.blogspot.com tìm hiểu về 8 loại bệnh ung thư có khả năng mắc phải nếu bạn đang bị thừa cân, béo phì ngay nhé. 8 bệnh ung thư cho béo phì thừa cân gây ra Bệnh béo phì gây ung thư tuyến giáp Theo một nghiên cứu có uy tín của nhiều nhà khoa học thì trong năm 2012, việc gia tăng sản xuất hormone trong mỗi một cơ thể đều có mối liên hệ mật thiết với căn bệnh ung thư tuyến giáp. Bởi chỉ riêng việc tăng cân mà nếu không kiểm soát cũng làm cho tuyến giáp tự động phình to hơn mức bình thường. Nếu tuyến giáp trong cá thể ngày càng lớn thì sẽ càng tạo cơ hội cho các tế bào biến đổi và trở thành ung thư tuyến giáp trong thời gian ngắn, gây nguy hại tới sức khoẻ của những người bị thừa cân và béo phì. Vì vậy cần tìm  cách giảm mỡ bụng hay giảm cân ngay lập tức để hỗ trợ quá trình điều trị ung thư. Bệnh béo phì gây ung thư túi mật  Người bị thừa cân hay béo phì chắc chắn sẽ có một lượng cholesterol cao trong cơ thể nên có thể gây ra tình trạng viêm túi mật, ...
Đăng nhận xét
Đọc thêm